ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşinin alıkonulmasıyla sonuçlanan askeri operasyonun ardından düzenlediği basın toplantısında dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Venezuela’nın saldırı silahları edindiğini ve bu durumun ABD’nin dış politika prensiplerini ihlal ettiğini savunan Trump, meşruiyet zemini olarak 1823 tarihli Monroe Doktrini’ni gösterdi. Aralık 2025’te yayımlanan ulusal güvenlik stratejisinde “Trump ekleri” ile güncellendiği belirtilen bu doktrin, ABD’nin Batı Yarımküre üzerindeki hakimiyet iddiasını daha agresif bir boyuta taşıdı. Trump, bu yeni süreci “Donroe Doktrini” olarak tanımlayarak, artık sadece savunma değil, mutlak hakimiyet hedeflediklerini vurguladı. Monroe Doktrini, 1823 yılında Başkan James Monroe tarafından Avrupa devletlerinin Amerika kıtasındaki kolonileşme faaliyetlerine karşı bir uyarı olarak ilan edilmişti. Ancak zamanla ABD’nin “süper güç” konumuna yükselmesiyle birlikte bu prensip, kıta ülkelerine müdahale etme aracına dönüştü. Özellikle Theodore Roosevelt’in 1904’teki eklemeleriyle ABD, kendini bölgenin uluslararası polisi olarak konumlandırmıştı.
İkinci dönemde şahin politikalar devrede
Trump, ikinci başkanlık döneminde bölge ülkelerine karşı sert tavrını gizlemiyor. Kanada’ya karşı başlatılan ticaret savaşının yanı sıra ülkenin 51. eyalet olması gerektiğini savunan Trump, dönemin Kanada Başbakanı Justin Trudeau’ya vali şeklinde hitap etmişti. Benzer şekilde Panama Kanalı’nı geri alma isteğini ve Grönland’a olan ilgisini de sık sık dile getiren ABD lideri, Meksika sınırındaki uyuşturucu kartelleriyle mücadele için asker gönderme teklifiyle de Meksika hükümetinin tepkisini çekmişti. Trump bu hamleleriyle Monroe Doktrini’nin ötesine geçildiğini ve yeni dönemin kurallarının ABD tarafından tek taraflı belirleneceğini gösteriyor.
Brezilya ve Kolombiya hedef tahtasında
ABD’nin baskıcı politikalarından nasibini alan diğer ülkeler ise Brezilya ve Kolombiya oldu. Trump, Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva’yı, eski başkan Jair Bolsonaro’ya açılan davanın düşmemesi halinde gümrük vergilerini artırmakla tehdit etti. Venezuela operasyonunun hemen ardından Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro’yu da hedef alan Trump, Petro’nun kokain fabrikaları olduğu ve ABD’ye uyuşturucu gönderdiği iddiasını yineleyerek Kolombiya liderine dikkatli olması gerektiği uyarısında bulundu.
Doktrinin tarihsel dönüşümü ve Trump etkisi
Monroe Doktrini tarihsel süreçte Washington yönetiminin Meksika, Dominik Cumhuriyeti, Haiti ve Nikaragua gibi ülkelere müdahalesinde kilit rol oynadı. 1865 yılında Meksika’da İmparator Maximilian’a karşı Benito Juarez’in desteklenmesiyle sahada aktif olarak kullanılan doktrin, bugün Trump’ın “Önce Amerika” politikasıyla birleşmiş durumda. Trump, doktrinin yıldönümünde yaptığı açıklamada, Amerikan liderliğinin her zamankinden daha güçlü geri döndüğünü ve Batı Yarımküre’deki kaderi yalnızca ABD’nin belirleyeceğini ifade etti.
