Uluslararası Af Örgütü, 8 Ocak’tan bu yana süren internet kesintisine rağmen doğrulanmış görüntülerin ve görgü tanıklarının ifadelerinin, İran’da hukuk dışı kitlesel öldürmelerin emsalsiz boyutlara ulaştığını ortaya koyduğunu belirtti. 28 Aralık tarihinde başlayan ve büyük oranda barışçıl seyreden ayaklanmayı bastırmak amacıyla uygulanan şiddetin can kaybını artırdığı kaydedilirken, resmi olarak kabul edilen ölü sayısının 2 bine yükseldiği ifade edildi.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, katliam ve cezasızlık sarmalının son bulması gerektiğini vurguladı. Callamard, 8 Ocak’tan itibaren öldürmelerin ve baskıların şiddetinin İran’ın geçmişindeki ağır insan hakları ihlalleriyle kıyaslandığında bile benzersiz bir boyuta ulaştığını söyledi. Yetkililerin köklü değişim talep eden protestocuları kasıtlı olarak toplu halde öldürmeye başladığını belirten Callamard, uluslararası toplumun bu duruma karşı acilen diplomatik adımlar atması gerektiğini ifade etti.
SİLAHSIZ PROTESTOCULAR DOĞRUDAN BAŞLARINDAN HEDEF ALINIYOR
Örgüt tarafından 16 şehirde 38 ayrı kaynakla yapılan görüşmeler ve incelenen görsel kanıtlar, güvenlik güçlerinin silahsız protestocuları doğrudan başlarından ve üst gövdelerinden hedef aldığını gösterdi. Binaların çatılarına ve sokaklara konuşlanan görevlilerin demir mermi dolu tüfekler ve av tüfekleriyle ateş açtığı, sağlık merkezlerinin yaralılarla dolduğu kaydedildi. Müdahale birimleri arasında İslam Devrimi Muhafızları Ordusu bünyesindeki Besic taburları, Farsça kısaltması FARAJA olan polis gücünden çeşitli birimler ve sivil giyimli kolluk görevlilerinin yer aldığı vurgulandı.
Tahran eyaleti genelinde kitlesel çapta hukuk dışı öldürmelerin gerçekleştirildiği bildirildi. 10 Ocak’ta Kehrizek şehrindeki Adli Tıp Kurumu bünyesindeki resmi morgda yer kalmadığı için kurulan geçici morgda 205 ayrı ceset torbasının tespit edildiği belirtildi. Meşhed şehrinden bir sağlık çalışanının aktardığı bilgilere göre, 9 Ocak gecesi 150 genç protestocunun cenazesinin hastaneye getirildiği ve kimlik tespiti yapılmadan defnedildiği ifade edildi. Örgüt, internet kesintisinin kanıtların kaybolma riskini artırdığını ve ihlallerin belgelenmesini zorlaştırdığını kaydetti.
İRAN’DAKİ DURUM ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ’NE TAŞINMALI
Uluslararası Af Örgütü, Birleşmiş Milletler (BM) üye devletlerini İran’da yaşanan can kayıplarını önlemek için acil ve koordineli adımlar atmaya çağırdı. BM İnsan Hakları Konseyi ve BM Güvenlik Konseyi’nde özel oturumlar düzenlenmesi gerektiğini belirten örgüt, cezasızlık döneminin sona erdirilmesi için uluslararası adalet mekanizmalarının kurulmasını talep etti. Güvenlik Konseyi’ne, İran’daki durumun Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) taşınması çağrısında bulunuldu.
Örgüt, İran’ın en yüksek güvenlik organı olan Milli Güvenlik Yüksek Konseyi’ne yönelik çağrısını da yineleyerek; güvenlik güçlerine hukuksuz güç ve ateşli silah kullanımına son vermeleri, tam internet erişimini ise derhal sağlamaları yönünde talimat verilmesi gerektiğini vurguladı. Yapılan açıklamada, mevcut ve geçmişteki protestolar sırasında işlenen suçlara ilişkin sistematik cezasızlığın yetkilileri cesaretlendirdiği ifade edildi.
