Uluslararası Af Örgütü, İran’da süregelen yönetim karşıtı protestolar sırasında uygulanan internet ve telekomünikasyon kısıtlamalarının, ağır insan hakları ihlallerini gizlemek amacıyla kasıtlı olarak kullanıldığını kaydetti. İran’da 28 Aralık’ta başlayan ve ülke geneline yayılan eylemler devam ederken, 8 Ocak itibarıyla devreye alınan erişim engelleri kurumun tepkisine neden oldu. Uluslararası Af Örgütü Güvenlik Birimi Araştırmacısı Rebecca White, yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin internet kesintilerini sistematik bir örtbas aracı olarak kullandığını ifade etti.
White, 2022 yılındaki “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketinden bu yana gerçekleşen en kapsamlı protestoların bastırılmaya çalışıldığını vurgulayarak, genel internet kesintilerinin sadece ihlalleri gizlemekle kalmadığını, bu durumun başlı başına bir hak ihlali teşkil ettiğini belirtti.
DİJİTAL KARANLIK CEZASIZLIĞI KALICI HALE GETİRİYOR
İnternet kesintilerinin muhalif sesleri susturmak ve sahadaki gerçekliği dünya kamuoyundan saklamak için kullanıldığını kaydeden White, bu uygulamanın güvenlik güçlerinin hukuk dışı öldürmeler dahil olmak üzere gerçekleştirdiği eylemlerin belgelenmesini engellediğini vurguladı. White, “dijital karanlık” olarak adlandırılan bu sürecin sorumluların cezasız kalmasına yol açtığını ifade etti. Kurum, İran’ın benzer yöntemleri geçmişte de kullandığını hatırlatarak, Kasım 2019’daki protestolarda yüzlerce kişinin öldürüldüğü esnada tam bir iletişim karartması uygulandığına dikkati çekti.
İnternet kesintilerinin uluslararası hukuka göre yasadışı olduğunu belirten Rebecca White, protesto hakkının dijital mecraları da kapsadığını vurguladı. Genel veya topyekûn erişim engellerinin uluslararası insan hakları hukukuna göre orantısız olduğunu kaydeden White, bu tür uygulamaların olağanüstü durumlarda dahi meşrulaştırılamayacağını ifade etti. İran yönetimine internet erişimini derhal sağlama çağrısında bulunan örgüt, can kayıplarına ilişkin endişelerin arttığını belirterek uluslararası toplumu diplomatik girişimlerde bulunmaya davet etti.
