Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, çevrimiçi ortamlarda hızla yayılan nefret söylemi ve siber zorbalık vakalarını sınırlandırmak amacıyla 10 Şubat 2026’daki Daha Güvenli İnternet Günü kapsamında yeni bir strateji belgesi sundu.
DW Türkçe tarafından aktarılan verilere göre, sunulan bu plan özellikle 29 yaş altındaki bireyleri, engellileri, azınlıkları, göçmenleri ve LGBTIQ+ topluluğunu dijital saldırılardan korumayı amaçlıyor. Güncel istatistikler, Avrupa’da her altı gençten birinin siber zorbalığa maruz kaldığını, her sekiz kişiden birinin ise bu tür eylemlere bizzat dahil olduğunu ortaya koyuyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dijital zorbalığı giderek büyüyen ve gençlerin yaşamı üzerinde derin etkiler bırakma potansiyeli taşıyan bir sorun olarak tanımlıyor. Okullardaki fiziksel zorbalık oranları 2018’den bu yana nispeten durağan seyrederken, dijital etkileşimlerin artmasıyla siber zorbalığın tırmanışa geçtiği kaydedildi.
Siber zorbalık eylemleri; kısa mesajlar, sesli iletiler veya sosyal medya platformlarındaki forumlar üzerinden kamuya açık ya da yarı anonim biçimlerde gerçekleştirilebiliyor. Mağdurlar hakkında yayılan asılsız söylentiler ve manipüle edilmiş içerikler bu sürecin parçası olarak görülüyor. Özellikle yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte kadınları ve kız çocuklarını hedef alan cinsel içerikli “deepfake” videoların yaygınlaştığı vurgulandı. Gerçeğe son derece yakın olan bu yapay zeka üretimi içeriklerin, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde yürürlüğe girmesi beklenen Avrupa Yapay Zeka Yasası ile daha hedefli bir biçimde yasaklanması planlanıyor.
SİBER ZORBALIK BEDEN VE RUH SAĞLIĞINI ETKİLİYOR
İnternet ortamındaki saldırıların fiziksel ortamlardaki zorbalıktan en büyük farkı, herhangi bir zaman kısıtlaması olmaksızın gece gündüz devam edebilmesidir. Sağlık üzerindeki etkileri detaylıca araştırılan bu durumun, mağdurlarda yoğun kaygı, uyku bozuklukları, mide-bağırsak şikayetleri ve kronik ağrılara yol açtığı belirtildi. Ayrıca bu psikolojik yükün gençlerde konsantrasyon eksikliği, öğrenme motivasyonunda azalma ve akademik performans düşüklüğüne neden olduğu, bazı durumlarda ise madde bağımlılığı veya intihar riskini artırdığı ifade edildi.
Yapılan araştırmalar, dijital ortamda zorbalık yapan kişilerin de genellikle duygusal istikrarsızlık veya kendi geçmişlerindeki zorbalık deneyimleri nedeniyle psikolojik zorluklar yaşadığını gösteriyor. Birçok kişinin aynı zamanda hem mağdur hem de fail konumunda bulunması, önleyici tedbirlerin alınmasını daha karmaşık hale getiriyor.
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan eylem planı, mağdurların kolayca yardım isteyebileceği ve kanıt toplayabileceği bir mobil uygulamayı merkezine alıyor. Büyük çevrimiçi platformlarda da erişilebilir olması beklenen bu sistem, Fransa’da kullanılan “3018” adlı resmî yardım ve bildirim platformu modeline dayanıyor.
Çocuk ve gençlerden sorumlu AB Komiseri Glenn Micallef, konuyla ilgili yaptığı açıklamada ayrıca şunları kaydetti: “İnternette zorbalık yapanları şikayet etmek, şu zorbalığı yapmaktan daha kolay hale gelmeli.”
Avrupa Komisyonu ayrıca önleyici faaliyetler kapsamında dijital eğitim yönergelerini ve okul programlarını da güncelleyerek gençlerin risklere karşı daha iyi hazırlanmasını amaçlıyor. Eurobarometer anketine katılan Avrupalıların yüzde 90’ından fazlası, siber zorbalıkla mücadelenin acil bir gereklilik olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, mağdurların ne kadar erken destek alırsa, uzun vadeli sağlık sorunlarının önüne geçilmesinin o kadar mümkün olduğunu ifade ediyor.
