Devrimci Maden Arama ve İşletme İşçileri Sendikası (Dev Maden-Sen), Sivas’ın Divriği ilçesinde faaliyet gösteren yeraltı demir madeninin kapatılması ve 220 işçinin işten çıkarılmasına ilişkin hazırladığı raporu kamuoyuyla paylaştı.
Söz konusu raporda, özelleştirme sonrası Divriği’de madenciliğin kamusal sorumluluk taşıyan bir üretim alanı olmaktan çıkarılarak kâr odaklı, maliyet düşürmeye dayalı bir yapıya dönüştürüldüğüne işaret edildi. Taşeronlaşma ve esnek istihdam uygulamalarının iş güvencesini ortadan kaldırdığı ve çalışma koşullarını ağırlaştırdığı belirtildi. Ordu Yardımlaşma Kurumu’na (OYAK) bağlı Erdemir Maden (ERMADEN) ile taşeron şirket Çiftay tarafından “küçülme” gerekçesiyle başlatılan işten çıkarmalar kapsamında, sürecin 10 Ekim 2025 tarihinde 18 işçinin işine son verilmesiyle başladığı aktarıldı. İşçilerin 23 Ocak tarihine kadar fiilen bekletildiği, ardından işten çıkışlarının geriye dönük olarak 31 Aralık 2025 tarihiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirildiği ve toplamda 220 işçinin iş akdinin feshedildiği kaydedildi.
KARAR KAMUSAL ÜRETİM ANLAYIŞININ TASFİYESİ ANLAMINA GELİYOR
Yeraltı demir madeninin kapatılmasının yalnızca bir işletme kararı olmadığı savunulan raporda, kararın Divriği’de yüzyılı aşan madencilik faaliyetlerinin ve kamusal üretim anlayışının tasfiyesi anlamına geldiği ifade edildi. Yeraltı madeninde bant yolunun çalıştığı, su pompalarının aktif olduğu ve bazı sahalarda patlatmaya hazır üretim bloklarının bulunduğunun belirtildiği raporda, rezerv ve altyapı mevcutken kapatma kararının teknik değil yönetsel bir tercih olduğu ileri sürüldü. Divriği demir madenlerinin Türkiye’nin yüksek tenörlü demir cevheri ihtiyacında stratejik öneme sahip olduğu vurgulandı. Türkiye’nin yıllık 16,5 milyon tonluk yüksek tenörlü demir cevheri ihtiyacının yaklaşık 6 milyon tonunun yurt içinden karşılandığı, bunun 2,25 milyon tonluk bölümünün Sivas-Divriği sahalarından sağlandığı belirtildi.
Sendika, OYAK Maden Metalürji Grubu’nun 2024 yılında 8,5 milyon ton ham çelik üretimi gerçekleştirdiğini ve ürünlerin yüzde 19’unu 42 ülkeye ihraç ettiğini aktararak, “zarar” gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını savundu. Raporda ayrıca şunlar kaydedildi:
“İthal demir cevheri fiyatları ile yerli üretim maliyetleri karşılaştırılırken yalnızca liman teslim fiyat esas alınmaktadır. Oysa ithal cevher navlun, iç nakliye, stoklama ve kur riski gibi ek maliyetler barındırır. Yerli üretimde ise rezerv ve patlatmaya hazır bloklar mevcutken üretimin düşürülmesi sabit giderlerin ton başına yükselmesine yol açmakta, bu da ‘zarar’ algısı yaratmaktadır. Bu durum teknik bir zorunluluktan değil üretim planlamasından kaynaklanmaktadır. Yeraltı demir madeninin kapatılması, ülkenin ithalata bağımlılığını artıracak; cari açık ve tedarik güvenliği açısından ciddi riskler doğuracaktır. Divriği halkı ve işçileri işsizliğe ve geleceksizliğe terk edilemez.”
Raporda, yeraltı demir madeninin kapatılması kararının geri çekilmesi, işten çıkarılan tüm işçilerin işe iade edilmesi ve üretim ile istihdamın kamusal denetim altında sürdürülmesi talep edildi. Divriği’de belediye, siyasi partiler, esnaf odaları ve sivil toplum kuruluşlarının işçilere destek verdiği belirtilen raporda, bazı Sivas milletvekillerinin de konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdığı ifade edildi. Raporda ayrıca, yeraltı demir madeninin yeniden faaliyete geçirilmesi ve işçilerin iş başı yapması çağrısında bulunuldu.
