Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ı satın alma konusundaki ısrarı sürerken, Avrupa ülkeleri adanın güvenliğini pekiştirmek amacıyla bölgeye sınırlı sayıda askeri personel sevk etmeye başladı. Danimarka ve müttefikleri tarafından gerçekleştirilen bu hamle, adanın savunma kapasitesini teyit etmeyi amaçlayan askeri tatbikatların ön hazırlığı olarak nitelendiriliyor. ABD, Danimarka ve Grönlandlı üst düzey yetkililer arasında gerçekleştirilen görüşmeler, geçtiğimiz yıl diplomatik krizlere yol açan aşağılayıcı diyalogların tekrarlanmasını önlese de taraflar arasındaki temel görüş ayrılıklarının sürdüğü kaydedildi.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri’nin adayı devralma hedefinin güncelliğini koruduğunu ve bu durumun ciddi bir anlaşmazlık teşkil ettiğini ifade etti. Frederiksen, böyle bir senaryonun hayata geçmesini engellemek adına diplomatik ve stratejik çabaların kararlılıkla sürdürüleceğini vurguladı.
ARKTİK BÖLGESİNDE STRATEJİK REKABET
ABD Başkanı Trump, stratejik konumu ve zengin yeraltı kaynaklarıyla bilinen adanın ABD ulusal güvenliği için hayati bir önem taşıdığını belirtti. Rusya veya Çin’in bölgedeki nüfuzunu artırmasını önlemek amacıyla adanın ABD mülkiyetine geçmesi gerektiğini savunan Trump, bu hedefe ulaşmak için tüm opsiyonların değerlendirildiğini dile getirdi. Danimarka’nın Arktik bölgesindeki Rus ve Çin etkisine karşı yetersiz kaldığını öne süren Washington yönetimine karşılık Moskova, NATO’nun bu iddialarını bölgede gerilimi tırmandırmayı amaçlayan bir “efsane” olarak nitelendirdi. Batı medyasında yer alan analizlerde ise Grönland açıklarında iddia edildiği gibi yoğun bir Rus veya Çin askeri varlığına dair somut kanıtların henüz raporlanmadığı aktarıldı.
Danimarka ve Grönland yönetimleri, adanın satışının söz konusu olmadığını ve güç kullanma imalarının müttefiklik ruhuyla bağdaşmadığını kaydetti. Avrupa Birliği’nin önde gelen ülkeleri de Kopenhag yönetimine destek vererek, olası bir askeri müdahalenin NATO ittifakının sonunu getirebileceği uyarısında bulundu. Bu gelişmeler ışığında Danimarka ve Grönland, müttefik devletlerle koordinasyon içinde bölgedeki askeri mevcudiyetini artırma kararı aldı. Almanya, Fransa, İsveç ve Norveç, yılın ilerleyen dönemlerinde icra edilecek geniş kapsamlı tatbikatlar öncesinde keşif ve hazırlık ekiplerini bölgeye gönderdiklerini duyurdu.
Danimarka Savunma Bakanlığı, Arktik bölgesindeki müttefiklerle birlikte artan askeri faaliyetlerin pratik uygulama süreçlerinin önümüzdeki haftalarda değerlendirileceğini açıkladı. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, halihazırda Grönland’da yaklaşık 200 ABD askerinin görev yaptığını hatırlattı. Almanya’nın 13 kişilik bir keşif ekibiyle sürece dahil olduğu, İsveç, Norveç ve İngiltere’nin de subay seviyesinde katılım sağladığı bildirildi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Fransız dağ uzmanlarından oluşan ilk ekibin sahaya ulaştığını, önümüzdeki günlerde deniz ve hava unsurlarıyla takviye edileceğini vurguladı. Macron, Avrupa Birliği’nin toprak egemenliği konusunda tavizsiz bir duruş sergilemesi gerektiğini belirtti.
Diplomatik kanallarda ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile yapılan görüşmelerin ardından, bölgedeki güvenlik kaygılarını incelemek üzere ortak bir çalışma grubunun kurulacağı kamuoyuyla paylaşıldı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, adanın ABD yönetimine girmeyi reddettiğini ve Danimarka ile NATO ittifakının ayrılmaz bir parçası olarak kalacağını yineleyerek, halkı birlik ve sorumluluk içinde hareket etmeye davet etti.
