Hisseli tapuya sahip bir daire, arsa veya işyeriniz varsa, Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) işlemlerinde tek tapulu mülklere göre daha dikkatli olmanız gerekiyor. Poliçeyi kimin yaptıracağı, hasar tazminatının nasıl dağıtılacağı ve prim ödemesinin nasıl yönetileceği gibi sorular, hissedarlar arasında anlaşmazlıklara yol açabiliyor. Peki, hisseli tapularda DASK süreci nasıl işler? İşte, bu kritik konuda bilmeniz gereken tüm ayrıntılar ve uzman tavsiyeleri.
Hisseli Tapuda DASK Zorunlu Mu?
Evet, kesinlikle zorunludur. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu’na göre, tapu kütüğüne mesken olarak kayıtlı tüm binalar için DASK yaptırmak yasal bir yükümlülüktür. Bu kural, hisseli tapuya sahip mülkler için de geçerlidir. Kat mülkiyetine tabi bağımsız bölümler, ticarethaneler ve kooperatif evleri de bu zorunluluğun kapsamındadır.
DASK yaptırmamanın cezası yoktur, ancak bu durum önemli bir hukuki risk oluşturur. Poliçesiz bir mülkün tapu devri, miras intikali veya kira sözleşmesi gibi işlemleri yapılamaz. Dolayısıyla, hisseli tapulu mülkünüzün yönetimsel ve hukuki işlemlerinin aksamaması için DASK poliçesinin mutlaka aktif olması gerekir.
Poliçe Tek Bir Hissedar Adına Yapılır, Tazminat Paylaşılır
Hisseli tapulardaki en yaygın yanlış anlaşılma, her hissedarın kendi payı için ayrı bir DASK poliçesi yaptırması gerektiğidir. Bu doğru değildir. Bir bina için tek bir DASK poliçesi düzenlenir. Bu poliçe, hissedarlardan yalnızca birinin adına çıkartılabilir.
Ancak, sigorta güvencesi tüm hissedarları kapsar. Bir deprem hasarı durumunda, sigorta şirketi ödediği tazminatı, tapu senedinde yazılı olan hisse oranlarına göre otomatik olarak dağıtır. Örneğin, Ali Bey (%70 hisse) adına düzenlenen poliçe için, çıkacak 100.000 TL’lik tazminatın 70.000 TL’si Ali Bey’e, 30.000 TL’si ise diğer hissedar Ayşe Hanım’a (%30 hisse) ödenir.
DASK Primini Kim Öder? Anlaşma Esastır
Mevzuat, prim ödemesinden kimin sorumlu olduğunu belirlemez. Bu konu, hissedarların kendi aralarında yapacakları anlaşmaya bırakılmıştır. Genelde üç yöntem izlenir:
-
Ortak Ödeme: Hissedarlar, primi hisse oranlarına bakmaksızın veya bakarak eşit şekilde paylaşabilir.
-
Tek Taraflı Ödeme: Poliçe sahibi hissedar, primi tek başına ödeyebilir.
-
Hisse Oranında Ödeme: Prim tutarı, tapudaki hisse yüzdelerine bölünerek herkes kendi payını öder.
Önemli Uyarı: Primin kimin ödediği, tazminatın paylaşımını etkilemez. Tazminat, yalnızca tapudaki hisse oranlarına göre dağıtılır. Prim ödemesini üstlenen hissedar, diğer hissedarlardan kendi paylarını talep etme hakkına sahiptir. Bu nedenle, özellikle primi tek başına ödeyen kişinin, diğerlerinden yazılı bir anlaşma veya makbuz alması gelecekteki anlaşmazlıkları önler.
Hisseli Tapuda DASK Yaptırırken Gereken Belgeler
Poliçe çıkartırken sigorta şirketi veya acentesi genellikle şu belgeleri ister:
-
Hisseli tapu senedinin aslı veya noter onaylı sureti.
-
Poliçe sahibi olacak hissedarın kimlik fotokopisi.
-
Diğer hissedarların kimlik bilgileri (genellikle ad-soyad ve TCKN).
-
Binayı gösteren birkaç adet fotoğraf.
-
Emlak vergi beyan değerini gösteren belge (vergisi dairesinden alınabilir).
DASK Poliçesi Yenilenmezse Ne Olur?
DASK poliçeleri yıllıktır ve her yıl vize edilmesi (yenilenmesi) gerekir. Poliçenin yenilenmemesi durumunda karşılaşılacak sorunlar şunlardır:
-
Tapu İşlemleri Dondurulur: Mülkün satışı, devri, miras yoluyla intikali veya ipotek edilmesi gibi tüm tapu işlemleri durur.
-
Kira İşlemleri Aksar: Kira sözleşmesi yapmak veya kira beyanı vermek mümkün olmaz.
-
Sigorta Güvencesi Sona Erer: Mülk, depreme karşı tamamen korunmasız hale gelir.
-
Hukuki Süreçler Başlar: İlgili kurumlar, poliçe yapılması için hissedarlara yasal işlem başlatabilir.
Yenileme işlemini genellikle poliçe sahibi hissedar yürütür. Ancak, tüm hissedarların bu süreci takip etmesi ve poliçenin zamanında yenilendiğinden emin olması ortak sorumluluktur.
Sonuç ve Hissedarlara Kritik Tavsiyeler
Hisseli tapulu bir mülkte DASK sürecini sorunsuz yönetmek için iletişim ve ön anlaşma kilit öneme sahiptir. Hissedarlar, poliçenin kimin adına çıkartılacağı, primin nasıl ödeneceği ve hasar durumunda tazminatın nasıl değerlendirileceği gibi konuları baştan konuşmalı ve mümkünse yazılı bir anlaşma yapmalıdır. Bu basit önlem, ileride doğabilecek anlaşmazlıkların ve hukuki karmaşanın önüne geçecek, mülkünüzün deprem güvencesini sağlıklı bir şekilde sağlayacaktır. Unutmayın, DASK bir yük değil, ortak mülkiyetin getirdiği ortak bir sorumluluktur.
