Bandırma’nın gelecek sınavı: Stratejik tarım kuşatma altında!
Türkiye’nin ve dünyanın en önemli aşılı ceviz fidanı üretim merkezi olan Sahil Yenice’den, kentin son nefes borusu Balcı Çamlığı’na kadar uzanan bir "sanayileşme hattı", Bandırma’nın ekolojik ve ekonomik geleceğini tehdit ediyor. Yılda 10 milyon fidan üreterek dünya pazarını domine eden Sahil Yenice meralarının petrokimya tesislerine tahsisi gündemdeyken; Bezirci ve Beyköy’deki tarım arazileri ile kent merkezindeki yeşil alanlar da benzer bir mülksüzleştirme ve statü değişikliği kıskacında bulunuyor.
SAHİL YENİCE: BİR DÜNYA MARKASININ BİLİMSEL İDAMI
Sahil Yenice, Manyas Gölü havzasının sunduğu özel alüvyal toprak yapısı ve nem dengesi sayesinde dünyada eşine az rastlanır bir "mikroklima" bölgesidir. Ziraat uzmanlarının hazırladığı teknik raporlar, bölge toprağının ceviz fidanı kök gelişimi için ideal pH dengesine sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Ancak mera alanlarına kurulması planlanan petrokimya tesislerinden yayılacak kükürt dioksit (SO_2) ve azot oksit (NO_x) emisyonları, bu ekosistemi geri dönülmez şekilde bozma riski taşımaktadır. Hava kirliliğinin fidan yapraklarındaki gözenekleri (stoma) tıkayarak fotosentezi durdurması, sadece verim kaybı değil, ihraç edilen fidanların uluslararası "bitki sağlığı" (phytosanitary) sertifikalarını kaybetmesi ve Sahil Yenice markasının dünya pazarından silinmesi anlamına gelmektedir.
SU KAYNAKLARI VE AĞIR METAL KUŞATMASI
Tesisin kurulacağı mera alanı, bölgenin yeraltı su rezervlerinin en önemli beslenme (reşarj) noktasıdır. Petrokimya üretimi sırasında oluşan atık suların ihtiva ettiği benzen, fenol ve ağır metallerin yeraltı sularına sızması, bölgedeki tüm sulama sistemlerini kimyasal bir tehdit haline getirecektir. Bilimsel veriler, sulama suyuna karışan kirleticilerin fidan bünyesinde birikerek "ağır metal akümülasyonuna" yol açacağını, bunun da tarımsal ekonomiyi kısa vadede tasfiye edeceğini tescil etmektedir.
BEZİRCİ’DEN BALCI ÇAMLIĞI’NA: SİSTEMATİK TASFİYE
Bandırma üzerindeki bu baskı, Sahil Yenice ile sınırlı münferit bir olay değildir. Süreç, kentin stratejik noktalarını kapsayan bir yayılım izlemektedir:
Bezirci ve Beyköy Hattı: 4342 sayılı Mera Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu ile korunan birinci sınıf tarım arazileri, "Özel Endüstri Bölgesi" statüsüyle ağır sanayi ve lojistik depolama alanlarına dönüştürülmektedir.
General Balcı Çamlığı: Kentin ana karbon yutağı ve biyoçeşitlilik alanı olan 135 dönümlük bu ormanlık alan, Mart 2026 itibarıyla özelleştirme kapsamına alınarak yapılaşma riskiyle karşı karşıya bırakılmıştır.
EKONOMİK GERÇEKLİK VE KENT SAVUNMASI
Resmi veriler, Sahil Yenice’deki fidan üretiminin bölgeye sağladığı yıllık döviz girdisinin ve binlerce kişilik sürdürülebilir istihdamın, sanayi tesislerinin öngördüğü kısa vadeli kârdan çok daha stratejik olduğunu ortaya koymaktadır. Sanayi kaynaklı kirliliğin bölgedeki arı popülasyonu ve tozlaşma zinciri üzerindeki yıkıcı etkisi, tarımsal üretimi tamamen bitirme potansiyeli taşımaktadır. Bandırma’nın tarımsal üretim gücü ile sanayi yatırımları arasındaki bu denge, kentin sadece ekolojik yapısını değil, aynı zamanda ekonomik bağımsızlığını ve yaşam kalitesini de doğrudan belirleyecektir.